LEKCJE MUZEALNE DO WYSTAWY CZASOWEJ: CHOPINOWI. TRZY POMNIKI DLA KOMPOZYTORA 1894 – 1926 – 1961.
Galeria »

Lekcje muzealne dla szkół powszechnych i artystycznych do wystawy czasowej: Chopinowi. Trzy pomniki dla kompozytora 1894 – 1926 – 1961. 

 

Przedszkole, szkoła podstawowa klasy 1-3:


  • Kim jest artysta? 

Zastanowimy  się  czym zajmuje się artysta, zdefiniujemy talent i  inspirację,  a także pojęcie sztuki oraz dowiemy się jak można ją odbierać. Punktem wyjścia będą wizerunki Fryderyka Chopina, którym przyjrzymy się na wystawie. W części praktycznej weźmiemy udział w warsztacie plastycznym  tworzenia portretu kompozytora lub malowania pejzażu mazowieckiego zainspirowanego muzyką artysty z komentarzem prowadzącego do niej.

 

  • Rytm jest muzyki tętnem

Cytatem słynnego polskiego pianisty i kompozytora,  Ignacego Paderewskiego, rozpoczniemy zajęcia skoncentrowane na jednym z wątków wystawy. Krystian Burda, dołączył do swojej rewolucyjnej koncepcji pomnika w ruchu manifest o rytmie. Analizując rolę rytmu w sztuce i życiu podczas improwizacji ruchowej  do muzyki,  zapoznamy się z rytmami tańców ludowych, które stanowią jedno ze źródeł twórczości Fryderyka Chopina.

 

  • Sztuka współczesna dla najmłodszych

Zrywający z tradycyjnym sposobem prezentowania Fryderyka Chopina projekt Krystiana Burdy odsyła  do  zapoznania  z muzyką współczesną. Zastanowimy się nad tradycją i nowoczesnością w muzyce czerpiąc inspirację z twórczości Witolda Lutosławskiego, który godz. dwa bieguny, czy Krzysztofa Pendereckiego proponującego nowy sposób artykułowania dźwięków i zarazem ciągle  dialogującego  z tradycją. Podzielimy się na role tworząc orkiestrę, którą będzie dyrygował jeden z uczestników zajęć oraz widownię, by nauczyć się etykiety zachowania podczas koncertu.

 

Szkoła podstawowa, klasy 4-6:


  • Gdy wyraz "secesja" wymawiać pojęła, witała tym wyrazem wszystkie nowe dzieła.  

Cytat z  wiersza  Stanisława Wyspiańskiego, polskiego  dramatopisarza, poety i malarza komentuje powszechnie panującą modę na secesję na początku XX wieku. Lekturą utworu rozpoczniemy zajęcia podczas których omówimy  źródła i cechy  tego stylu w sztuce, fenomen secesyjnego pomnika Chopina w Łazienkach Królewskich oraz symbolikę wierzby na Mazowszu i na świecie. Zastanowimy się nad polskością i uniwersalnością muzyki Chopina analizując fragmenty utworów. Podejmiemy wątek patriotyzmu, tradycji i redefinicji gatunku na przykładzie jednego z polonezów artysty.

 

  • Muzyka, plastyka i  słowo na tropie rytmu.

Krystian  Burda definiuje rytm jako podstawowe pojęcie w sztuce i życiu. Wychodząc od filmu artysty obejrzanego  na wystawie, form przestrzennych nagranych metodą poklatkową i koncepcji odnajdywania rytmu w mazowieckim krajobrazie,  nauczymy się podstawowych kroków tańca ludowego i świadomie wysłuchamy  chopinowskich mazurków. Rytm jest wspólny wszystkim sztukom,  odkryjemy go  również w poezji  i  obrazach abstrakcyjnych.

 

  • Od obelisku do pomnika w ruchu. Historia  kilku wizerunków Fryderyka Chopina.

Jak zmieniało się postrzeganie osoby i twórczości Fryderyka Chopina przez ponad 200 lat? Czy jemu współcześni  odbierali  artystę  tak samo jak pokolenie  przełomu  wieków? Jaki  status miał  kompozytor  w połowie XX wieku i dlaczego jego podobizna znalazła się na banknocie, znaczku pocztowym czy pocztówce? Temat wizerunków Chopina w rzeźbie i portrecie, sposoby przedstawiania artysty w różnych epokach i sztuce popularnej staną się punktem wyjścia do rozważań nad recepcją twórczości i zmieniającą się rolą sztuki.

 

  • Szkice i druki.

Wychodząc od obiektu na ekspozycji , szkicownika Krystiana Burdy pełnego notatek i rysunkowych studiów, stworzymy  własny,  wypełniony próbą uwiecznienia Chopina w stylu abstrakcyjnym, nie wzorując się na żadnym z istniejących wizerunków. Przyglądając się zaś autografom muzycznym Fryderyka  Chopina, prześledzimy drogę  twórczą kompozytora  na podstawie autografu szkicowego, roboczego i edycyjnego. Co łączy, a co dzieli proces twórczy kompozytora XIX-wiecznego i współczesnego?

  • Muzealnik z klasą

Czym jest dziedzictwo narodowe, rekonstrukcja historyczna i jakie są sposoby pozyskiwania obiektu? Między innymi na te pytania odpowiemy zaglądając za kulisy pracy muzealnika. Zapoznamy ze sposobem funkcjonowania Muzeum, wyzwaniami i trudnościami współczesnego wystawiennictwa. Przeanalizujemy projektowanie wystawy czasowej  oraz zgłębimy kilka pojęć z zakresu sztuki konserwatorskiej dzięki czemu  dowiemy się co grozi obiektom takim jak rękopisy Chopina i jakie są sposoby chronienia ich. Staniemy się pracownikami muzeum  przygotowując  kartę  obiektu muzealnego.

 

 

Gimnazjum, Liceum:


  • Jak rzeźba w skale. Muzyczne pomniki.

Obelisk z klasycyzującym tondem, secesyjny wizerunek i pomnik w ruchu dzieli  kilka dekad. Przedstawiają Fryderyka Chopina bardzo odmiennie i stanowią kamienie milowe w prezentowaniu artysty. Po ich obejrzeniu przysłuchamy się utworom kompozytora, które zmieniły historię muzyki. Artysta przedefiniował gatunki muzyczne. Wychowany na  klasykach, wpisał się  w panteon twórców sonat, jedną z nich  W. Lutosławski porównał do rzeźby w skale. Komponując mazurki czerpał z polskiej tradycji ludowej i stworzył własny idiom muzyczny wzbogacając je środkami harmonicznymi czy polifonią. Etiudy przed Chopinem służyły do nauki gry na fortepianie, zaś preludia stanowiły wstęp do większej formy muzycznej. Za sprawą poszukiwań twórczych kompozytora stają się autonomiczne i  są wyzwaniem dla pianisty.

 

  • Rytm w muzyce,  literaturze i rzeźbie.

Manifest i film Krystiana Burdy proponuje radykalne zerwanie z prezentowanym dotychczas sposobem upamiętnienia artysty. Równie rewolucyjnie do gatunków muzycznych podszedł Fryderyk  Chopin. Poszukamy  rytmu   tańca  narodowego  w Polonezie-Fantazji As-dur op. 61, dziele z ostatniego okresu twórczości kompozytora. Utwór cechuje się mnogością tematów kontrastujących ze sobą, przeistaczających się, gdzie heroizm sąsiaduje z liryzmem i śpiewnością. Zestawimy muzykę z literaturą i zastanowimy się  co symboliści rozumieli pod pojęciem  rytm wewnętrzny dzieła, a czym dla  Awangardy Krakowskiej był  rytm niemetryczny.

 

  • 1894-1926-1961. Pomniki Chopina z perspektywy historycznej.

Życiu Fryderyka Chopina towarzyszyła zawierucha XIX –wiecznych powstań. Listopadowemu przyglądał się poza granicami ojczyzny, a troska o los wydarzeń w kraju zrodziła m.in. Scherzo h-moll op.20 czy Dziennik Stuttgardzki. Wiosna Ludów w Paryżu napawała go niemniejszym przerażeniem. Jakie wydarzenia historyczne kryją się za datami powstania przełomowych chopinowskich pomników? Kto był inicjatorem wzniesienia obelisku w zapomnianej przez lata  Żelazowej Woli? Jak Niemcy  w 1940 r. zareagowali na  dzieło Wacława Szymanowskiego w Łazienkach?

 

  • Od sztuki figuratywnej do abstrakcji.

Dwa bieguny w rzeźbie i malarstwie. Mimetyczne naśladowanie rzeczywistości z jednej strony, rezygnacja z analogii do form rzeczywistych z drugiej. Rzecz o pomnikach, rzeźbach i portretach Fryderyka Chopina i ich miejscu w historii sztuki. Jak artysta był przedstawiany za życia, co inspirowało kolejne generacje, w jakich okolicznościach powstał słynny pomnik Wacława Szymanowskiego w Łazienkach Królewskich, a co zainspirowało Krystiana  Burdę w Chopinie?  Przyjrzymy się sposobom  prezentowania kompozytora w sztukach wizualnych oraz zastanowimy się nad recepcją  twórczości.  Wiele wizerunków, tyleż sposobów mówienia o sztuce?

 

  • Ku pamięci…społecznej.

Fryderyk Chopin jako obiekt wyobraźni  zbiorowej wciąż inspiruje. Przyjrzymy się kartom historii recepcji twórczości kompozytora w różnych epokach,  od romantyzmu, poprzez modernizm, na współczesności skończywszy. Jakie archetypy wówczas wiodły prym w literaturze i jak kształtowała się tożsamość narodowa? Podejmiemy temat pamięci  społecznej  w kontekście budowania identyfikacji  narodowej, zastanowimy się nad mechanizmami  upamiętniania, odbiorem społecznym dzieł oraz zawłaszczaniem  sztuki.  Przeanalizujemy motyw pamięci w utworze literackim wymaganym na maturze. Jak recepcja twórczości Chopina zmieniała się od romantyzmu?

 

-------

 W ramach lekcji muzealnej istnieje możliwość wysłuchania recitalu laureata konkursu pianistycznego lub obejrzenia retransmisji koncertu z Festiwalu „Chopin i jego Europa”. (Pawilon Etiuda, sala kinowa).

-------

Rezerwacje:

Dom Urodzenia Fryderyka Chopina

adres: Żelazowa Wola 15

e-mail: zelazowawola.rezerwacje@nifc.pl, bowczuk@nifc.pl

tel. (+48 46) 863 33 00, (+48 46) 861 11 98 (w godzinach 9.00-16.00)

Czas trwania lekcji: 60 minut

Maksymalna liczba uczestników: 25 osób

koszt: 100 zł przy zakupie pojedynczej lekcji, 80 zł za 1 lekcję przy zakupie pakietu 4 lekcji

 

NFOŚiGW