WYSTAWA
Galeria »

W mitologicznym pojedynku wirtuozów Apollina i Marsjasza walka rozgrywa się o zwycięstwo dające władzę i szacunek w świecie muzyki. Metaforyczny konflikt między techniką a emocją, kanonem a oryginalnością zdaje się odwieczny i nierozstrzygalny. Na przestrzeni czasu zmieniają się kryteria postrzegania wirtuozerii oraz jej rola w społeczeństwie. Za życia Chopina, w pierwszej połowie XIX wieku, fenomen pianisty-wirtuoza miał znaczenie szczególne, wpływając na zmiany zarówno w repertuarze muzycznym, technice gry, jak i w budowie instrumentów. Wybitna sprawność techniczna wykonawcy pojmowana była często jako wynik oddziaływania sił ponadnaturalnych czy wręcz rezultat paktu z diabłem. Jego gra wpływała na słuchaczy w sposób retoryczny, nie tylko samą muzyką al. i wizualną sferą występu.

Poszukiwanie odpowiedzi na pytanie o status wirtuoza i jego rolę w społeczeństwie prowadzi nas przez różnorodne konteksty życia publicznego w 1. połowie XIX wieku, ukazujące potrzeby uczestnictwa w zbiorowych spektaklach, dających poczucie iluzji i niezwykłości. Z drugiej strony rozważana jest rola wirtuoza jako wizjonera i wieszcza, który jako medium komunikuje się ze światem nadprzyrodzonym, kieruje zbiorowość ku transcendencji. Przypatrujemy się plejadzie wirtuozów, takich jak skrzypek Niccolò Paganini, pianiści: Friedrich Kalkbrenner, Johann Nepomuk Hummel, Carl Czerny, Henri Herz, Ferdinand Hiller, Sigismund Thalberg. Kulminacyjne miejsce w tej opowieści zajmują dwaj giganci pianistyki – Ferenc Liszt i Fryderyk Chopin, będący niczym dwa dopełniające się przeciwieństwa. W ich twórczości dostrzegamy doskonałą syntezę wirtuozowskich środków, artystycznej indywidualności i geniuszu muzycznego.

Wystawa Wirtuoz, towarzysząca XVII Międzynarodowemu Konkursowi Pianistycznemu im. Fryderyka Chopina, jest komentarzem do trwających od lat żywych dyskusji dotyczących rywalizacji konkursowej, które uświadamiają nam, iż definiowanie i redefiniowanie pojęcia „wirtuoz” jest tematem wciąż aktualnym, skłaniającym do refleksji nad pryncypiami sztuki wykonawczej jak i rolą sztuki w życiu człowieka.

Część wystawy prezentowana jest w Sali Balowej Filharmonii Narodowej w trakcie trwania XVII Konkursu Chopinowskiego (w okresie 1-23.10.2015).

Sale wystaw czasowych w Muzeum Fryderyka Chopina, wystawa czynna: 2 października 2015 - 31 stycznia 2016.

Wystawa czynna: codziennie od 11.00 do 20.00 (w okresie 1-23.10.2015), wtorek – niedziela od 11.00 do 10.00 (w okresie 24.10. 2015 – 31.01.2016).