SZKOŁY I PRZEDSZKOLA

LEKCJE MUZEALNE W MUZEUM FRYDERYKA CHOPINA W WARSZAWIE

Lekcje muzealne adresowane do przedszkoli i uczniów szkół podstawowych przekazują wiedzę o różnorodnych aspektach życia i twórczości Fryderyka Chopina oraz rozwijają kreatywność uczniów w sferze muzycznej, plastycznej i ruchowej. Lekcje dzielą się na część teoretyczną realizowaną na ekspozycji Muzeum oraz część warsztatową utrwalającą zdobyte wiadomości.

Lekcje muzealne adresowane do młodzieży gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej mają na celu poszerzenie wiedzy historycznej i kompetencji kulturowych w zakresie muzyki i sztuki. Lekcje łączą zwiedzanie ekspozycji, uzupełniane prezentacją materiałów audiowizualnych, z indywidualną oraz grupową pracą z kartami zadań. Program podejmuje wątki związane z  biografią Fryderyka Chopina, kulturą XIX wieku, romantyzmem oraz muzealnictwem.

Wiedzę o Fryderyku Chopinie łączymy z realizacją szeregu wymagań z podstawy programowej: lekcje przedszkolne są spójne z Podstawą Programową Wychowania Przedszkolnego w zakresie rozwoju estetycznego dzieci, lekcje dla uczniów szkół podstawowych realizują wymagania  w zakresie edukacji polonistycznej, muzycznej, plastycznej, społecznej i przyrodniczej (klasy I-III) oraz dla przedmiotów: muzyka, plastyka, język polski, geografia, historia i społeczeństwo (klasy IV-VI), lekcje dla gimnazjów i liceów realizują wymagania dla przedmiotów: muzyka, plastyka, geografia, język polski, historia, wiedza o kulturze, historia muzyki, historia sztuki.

Terminy: wtorek-piątek, godz. 9.00 i 10.00

Czas trwania lekcji: ok. 60 minut

Maksymalna liczba uczestników: 25 osób

Cena: 150 zł przy zakupie pojedynczej lekcji, 120 zł za 1 lekcję przy zakupie pakietu min. 4 lekcji

Rezerwacje: bilety.muzeum@nifc.pl, tel. (+48 22) 44 16 251/252 (wtorek-niedziela, 11.00-20.00).

 

LEKCJE WYJAZDOWE – ZAPROŚ NAS DO SIEBIE

Oferujemy także możliwość przeprowadzenia lekcji z naszej oferty w Państwa szkole, przedszkolu, świetlicy itd. Zwiedzanie ekspozycji zastępujemy ciekawą i bogato ilustrowaną pogadanką, która przygotowuje uczniów do warsztatowej części lekcji.

Czas trwania lekcji: 45-60 minut

Maksymalna liczba uczestników: 30 osób

Cena lekcji wyjazdowej: 350 zł, pakiet 2 lekcji: 600 zł, pakiet 3 lekcji: 850 zł.

 

PRZEDSZKOLE

„Celem wychowania przedszkolnego jest (...) wprowadzenie dzieci w świat wartości estetycznych i rozwijanie umiejętności wypowiadania się poprzez muzykę, taniec, śpiew, małe formy teatralne oraz sztuki plastyczne.”

Mały Chopin

Spotykamy się z Fryckiem i jego rodziną, przyglądając się ich życiu w Warszawie. Z pomocą karty zadań spróbujemy naśladować rozmaite talenty twórcze Fryderyka Chopina: muzyczne, plastyczne, literackie i aktorskie.

Usłysz mnie! Chopin

Zanurzymy się w świat muzyki Fryderyka i stworzymy wspólnie muzyczną impresję na temat jego utworu!

 

Jaka słodka jest Fryderyka muzyka… – gatunki muzyczne dla najmłodszych

Czy mazurki Chopina są słodkie? Jakie utwory przypominają torty, a jakie pralinki? Poprzez wysmakowane skojarzenia poznamy gatunki muzyczne, które komponował Fryderyk, i rozbudzimy muzyczne apetyty najmłodszych melomanów.

Zaczarowany fortepian

Zajrzymy do wnętrza ulubionego instrumentu Fryderyka Chopina, nauczymy się piosenki o fortepianie, a na koniec wcielimy się w role dyrygenta i muzyków perkusyjnej orkiestry.

„Krakowiaczek jeden…” – czy Chopin tańczył krakowiaka?

Muzyka ludowa, którą inspirował się Fryderyk, to muzyka do tańca. Wyruszymy więc z chopinowskiej Warszawy na szlak spotkań Frycka z kulturą wsi, tańcząc krakowiaka, oberka, poloneza czy kujawiaka.

 

SZKOŁY PODSTAWOWE

KLASY 1-3

Dla klas 1-3 zależnie od potrzeb dostosowujemy także wybrane lekcje z oferty przedszkolnej.


Mali kompozytorzy

Zainspirujemy się wielorakimi przejawami kreatywności młodego Fryderyka, by skomponować za pomocą nutowych puzzli własny utwór, który zostanie odegrany na żywo. Edukacja muzyczna „1.b) rozróżnia podstawowe elementy muzyki (melodia, rytm, wysokość dźwięku, akompaniament, tempo, dynamika) i znaki notacji muzycznej (wyraża ruchowo czas trwania wartości rytmicznych, nut i pauz)”

Kartka z kalendarza

Dowiemy się, jak wyglądała codzienność młodego i dorosłego Fryderyka, zajrzymy do jego kalendarza i zaplanujemy jeden dzień z jego życia. Edukacja polonistyczna „1.a) uważnie słucha wypowiedzi i korzysta z przekazywanych informacji" Edukacja społeczna „5.4. współpracuje z innymi w nauce szkolnej”

Jak komponował Fryderyk Chopin?

Przyjrzyjmy się bliżej tworzeniu muzyki. Co to znaczy skomponować utwór i jak praca nad kompozycją przebiegała w przypadku Chopina? Analizując rękopisy Chopina, podejrzymy go przy pracy, a podczas warsztatów zastanowimy się, na czym polegają trudności w zapisaniu muzyki na papierze oraz poznamy różne sposoby notacji muzycznej. Edukacja muzyczna „2.a) wie, że muzykę można zapisać i odczytać”

KLASY 4-6

Wszystkie lekcje realizują punkt z podstawy programowej dla przedmiotu historia i społeczeństwo: „24.3. zbiera z różnych źródeł informacje o zasługach dla kultury polskiej: (…) Fryderyka Chopina”

 

Portrety Fryderyka

Przyjrzymy się licznym portretom Chopina i nauczymy się je opisywać. Wsłuchamy się w emocje jego muzyki, żeby rozbudzić własną wyobraźnię. Naszkicujemy własny portret Fryderyka Chopina podążając za rysunkową instrukcją, która nauczy nas zachowywać właściwe proporcje twarzy.

Plastyka „2.1. podejmuje działalność twórczą, posługując się podstawowymi środkami wyrazu plastycznego” Muzyka „2.9. tworzy wypowiedzi o muzyce za pomocą środków pozamuzycznych – odzwierciedla graficznie cechy muzyki i form muzycznych”

Fryderyk w Warszawie

Z planem dzisiejszej Warszawy w ręku przenosimy się do czasów Chopina, odnajdując miejsca, w których mieszkał, koncertował, uczył się, spotykał z przyjaciółmi. Tworzymy własny przewodnik, z którym spacer Krakowskim Przedmieściem stanie się podróżą w czasie. Geografia „2.4. określa wzajemne położenie obiektów na planie”

Podróże Chopina po Polsce i Europie

Podróż palcem po mapie Polski i Europy z czasów Chopina połączona ze spacerem po Muzeum pozwoli nam odkryć ważne dla Fryderyka miejsca, poznać jego muzykę, a także zaobserwować różnice między kulturą ludową i salonową w XIX wieku.

Muzyka „3.1. świadomie odbiera muzykę – słucha (słuchanie analityczne, ukierunkowane przez nauczyciela na wybrane cechy utworu) wybranych dzieł literatury muzycznej (w całości lub fragmentów) oraz utworów ludowych w postaci oryginalnej i stylizowanej”


Fortepiany Fryderyka

Ulubiony instrument Fryderyka Chopina po tej lekcji nie będzie już skrywał żadnych tajemnic. Jak działa? Czym różnią się fortepiany współczesne od tych, na których grał Fryderyk? Czy można te różnice usłyszeć? Jakie instrumenty klawiszowe są nazywane przodkami fortepianu? Muzyka „3.3. określa grupy instrumentów (strunowe – smyczkowe, szarpane, uderzane; dęte drewniane i blaszane; perkusyjne) i główne instrumenty z tych grup”

Projektujemy wystawę

Wcielamy się w role: kuratorów, konserwatorów, scenografów i animatorów, by samodzielnie zaprojektować wystawę. Łączymy poznawanie kolekcji chopinowskiej z wiedzą o zasadach konserwacji i eksponowania obiektóworaz sposobie  funkcjonowania muzeum.

Plastyka „1.1. określa swoją przynależność kulturową poprzez kontakt z wybranymi dziełami sztuki, zabytkami i tradycją w swoim środowisku lokalnym i regionalnym, a także uczestniczy w życiu kulturalnym tego środowiska (zna placówki kultury działające na jego rzecz)”

Chopin pod strzechą i w pałacu

Kultura ludowa i salonowa w XIX wieku zaczęły się przenikać. Ich spotkania stworzyły podwaliny dla kultury narodowej. Mazurki Chopina są jednym z efektów tego spotkania. Czym różniło się życie na wsi i w mieście na początku XIX wieku? Przekonamy się o tym, śledząc spotkania Chopina z kulturą wsi. Nauczymy się też podstaw tańców narodowych, których kanon ustalił się na przestrzeni XIX wieku.

Muzyka „2.5. wykonuje kroki, figury i układy taneczne poloneza i krakowiaka, tańców ludowych”

GIMNAZJUM

Podróż przez gatunki

Rękopisy z kolekcji Muzeum wprowadzą nas w świat gatunków muzycznych tworzonych przez Chopina. Autografy kompozytora mówią o tym, jak komponował, ekspozycja dopowiada o ważnych wydarzeniach z jego życia, które miały wpływ na wybierane przez niego formy. Jak jego utwory funkcjonowały w XIX-wiecznym społeczeństwie, jakie postawy zajmują artyści wobec środków i estetyki, w których przychodzi im tworzyć?

Muzyka „I.2. określa i rozróżnia podstawowe gatunki klasycznej muzyki wokalnej, wokalno-instrumentalnej i instrumentalnej”

Chopin między kulturą ludową a salonową

Twórczość Fryderyka Chopina rozpięta jest między tradycyjną, wiejską muzyką a salonem. W kulturze ludowej upatrujemy źródeł jego muzycznej wrażliwości, która później podbiła salony Warszawy i Paryża. Jaka moda panowała w XIX-wiecznych salonach, jak wyglądały stroje ludowe, co jadano na wsi, a co w mieście? Na lekcji poznajemy nie tylko Chopina, al. przede wszystkim dwie kultury, które ukształtowały jego światopogląd i wybory estetyczne.

Muzyka „III.3. rozpoznaje w utworach rytmy polskich tańców narodowych oraz popularnych tańców towarzyskich”

Muzyka „III.5. dostrzega wartość muzyki ludowej”

Proces twórczy Chopina

Jak powstawały kompozycje Fryderyka Chopina? Iluminacja, idea, próba, pierwsza przymiarka, szkic, brudnopis, w końcu wersja do druku, nierzadko jeszcze później poprawiana. Co w tym procesie było charakterystyczne tylko dla niego, a co stanowi uniwersalną cechę twórczości? Mówią o tym manuskrypty i ich kopie, pierwodruki oraz wspomnienia bliskich. Podczas lekcji rozważymy rolę fortepianu w pracy kompozytora, dowiemy się, gdzie najintensywniej Chopin oddawał się pracy twórczej i ile czasu trwało skomponowanie utworu.

Szlakiem Chopina przez Europę

Podczas lekcji poznajemy wybrane miejsca pobytu kompozytora w Europie przez pryzmat jego biografii, twórczości i obiektów na ekspozycji stałej, sytuację polityczną ówczesnej Europy oraz realia podróżowania w czasach Chopina. Podczas zajęć analizujemy wybrane listy kompozytora, odczytując z nich sposób, w jaki kompozytor postrzegał otaczający go świat.

 

Na lekcji Warszawa Fryderyka Chopina przenosimy się w czasie do XIX-wiecznej Warszawy. Poznajemy adresy związane z życiem dorastającego Fryderyka – mieszkania, szkoły, miejsca koncertów. Podczas warsztatu tworzymy plan Warszawy Chopina i ustalamy trasę zwiedzania najważniejszych miejsc związanych z jego biografią.

Historia „33.3. ocenia osiągnięcia Królestwa Polskiego w gospodarce, kulturze i szkolnictwie”

Geografia „1.9. projektuje i opisuje trasy podróży na podstawie map turystycznych”

Chopineum

Wspólnie odkrywamy, jak funkcjonuje muzeum. Poznajemy ekspozycję i muzealną terminologię, znajdując odpowiedzi na pytania, na czym polega konserwacja zbiorów i szczególna wartość autorskich rękopisów muzycznych. Dowiemy się także, dlaczego tak ważna jest ich digitalizacja.

Plastyka „I.1. uczestniczy w kulturze poprzez kontakt z zabytkami i dziełami sztuki współczesnej, mając poczucie związku ze śródziemnomorskim dziedzictwem kultury i tradycją narodową, szanując jednocześnie odrębności innych kręgów kulturowych (zna wybrane krajowe i zagraniczne placówki kultury i instytucje artystyczne)”

 

 

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

Stulecie powstań. Tło historyczne czasów Chopina

Przypatrując się mapie Europy czasów Chopina, zapoznamy się z postanowieniami Kongresu Wiedeńskiego, a pejzaż kulturalny Warszawy ukaże nam kontekst wybuchu powstania listopadowego. Prześledziwszy jego przebieg, przekonamy się, jak wpłynęło na twórczość Chopina. Obraz Teofila Kwiatkowskiego Polonez Chopina pozwoli opowiedzieć o nurtach, przedstawicielach i dokonaniach Wielkiej Emigracji w Paryżu. Omówiony zostanie także przebieg Wiosny Ludów w Paryżu, w Niemczech i w Monarchii Habsburskiej – miejscach, które Chopin odwiedzał w trakcie swoich europejskich podróży.

Historia. Rozszerzenie „IV.4.3. wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki powstań narodowych”

Historia. Rozszerzenie „IV.4.5. ocenia dorobek kultury polskiej XIX w. i jej wpływ na kształtowanie się tożsamości narodowej Polaków”

Historia. Rozszerzenie „IV.5.3. wyjaśnia przyczyny, charakter i skutki emigracji w XIX w. oraz ocenia aktywność polityczną, militarną i kulturalną Polaków w Europie”

Historia. Rozszerzenie „IV.3.2. omawia Wiosnę Ludów”

W galerii portretów

Analizując i interpretując wybrane portrety Chopina namalowane w romantyzmie i modernizmie, poznamy cechy tych kierunków w historii sztuki, dowiemy się, czym była korespondencja sztuk i ekspresjonizm oraz przekonamy się, jak zmieniał się wizerunek Chopina w kolejnych epokach.

Zdefiniujemy pojęcia z zakresu historii sztuki, poznamy różne typy portretów oraz dokonamy analizy porównawczej dwóch wizerunków Chopina. Wiedza o kulturze „1.2. wskazuje różne funkcje dzieła sztuki”

Wiedza o kulturze „1.3. analizuje temat dzieła oraz treść i formę w kontekście jego różnych funkcji, wykorzystując podstawowe wiadomości o stylach i epokach z różnych dziedzin sztuki”

Historia sztuki „3.1. dokonuje opisu i analizy porównawczej dzieł, uwzględniając ich cechy formalne, a także potrafi wskazać te środki ekspresji, które identyfikują analizowane dzieło i wskazują na jego klasyfikację stylową”

 

Cztery wesela i pogrzeb. Przegląd muzycznego kontekstu epok literackich

Lekcja stanowi przegląd muzyki kolejnych epok w kulturze europejskiej i polskiej: romantyzmu (XIX w. – Mendelssohn, Chopin, Wagner) i modernizmu (I poł. XX stulecia – Strawiński). Arcydzieła muzyczne, w których pojawia się motyw wesela, stają się okazją do omówienia charakterystycznych cech stylistycznych obu epok. Pośród omawianych dzieł szczególne miejsce zajmuje Wesele Stanisława Wyspiańskiego, na którego koncepcję teatru silnie oddziałała myśl Ryszarda Wagnera. Kontrapunktem dla utworów powiązanych z motywem wesela jest słynny marsz żałobny z Sonaty b-moll op. 35 Fryderyka Chopina. Lekcja łączy elementy prezentacji multimedialnej, pracy indywidualnej z kartą zadań oraz rozmowy prowadzącego z uczniami.

Język polski „II.2.1. prezentuje własne przeżycia wynikające z kontaktu z dziełem sztuki”

Język polski „II.3.2. wykorzystuje w interpretacji utworu konteksty (kulturowe, filozoficzne)”

Wiedza o kulturze „I.1. zna dwudziestowieczne dzieła reprezentujące różne dziedziny sztuki” 

Fortepian Szopena

Wspólnie przeanalizujemy i zinterpretujemy Fortepian Szopena Cypriana Kamila Norwida, podążając tropami obecnymi na ekspozycji Muzeum Fryderyka Chopina. Eksponaty w plastyczny sposób pomogą przywołać realia XIX-wiecznej kultury, a osoba Fryderyka Chopina pokazana zostanie na dwa sposoby – jako współczesny Norwidowi twórca romantyczny oraz jako poetycko przedstawiony bohater literacki. 

Język polski „II.3.2. wykorzystuje w interpretacji utworu konteksty (kulturowe, filozoficzne)”