CHOPIN NAJNIEZDECYDOWAŃSZY. NOWE RĘKOPISY W KOLEKCJI MUZEUM CHOPINA. 8 LISTOPADA-9 GRUDNIA
Galeria »

Poszczególne etapy procesu twórczego są dziś w większości przypadków niemożliwe do zrekonstruowania. Pracujemy na plikach, które na bieżąco nadpisują zmiany a elektroniczne wersje pozbawiają nas namacalnego świadectwa włożonego w pracę wysiłku i czasu, który wcześniej dokumentowany był przez papier. Tymczasem proces twórczy pozostaje od zawsze ten sam. Iluminacja, idea, przypadek bądź próba, po czym pierwsza przymiarka, więc szkic (gdzie rzadko zaczyna się od początku), brudnopis, a więc realna praca, i (jeśli wszystko pójdzie pomyślnie) wersja ostateczna, którą i tak mamy przecież ochotę najczęściej poprawiać. Tak też pracował Chopin, który jako trzydziestoparolatek, u szczytu formy, czasu miał mało. Bowiem pracował, uczył bogate, piękne panie, chodził na wieczory, gdzie jeśli improwizował i tak nie miał kiedy zapisać, spędzał czas z wymagającą intelektualnie panią Sand, która nota bene wiedziała o jego procesie twórczym najwięcej. Komponował latem, w jej chateau w  Nohant, przy otwartych oknach i przy fortepianie, podczas gdy ona spała (bowiem jej proces twórczy rozwijał się nocą). Był poza tym „istotą najniezdecydowańszą na świecie, i tylko raz w życiu dobrze wybrać umiał”, jak napisał Matuszyńskiemu z Wiednia (ale co wybrać tego nie napisał).

Na wystawie obejrzeć można między innymi rękopis „walczyka” f-moll, którego 32-letni Chopin podarował Annie Carline de Belleville-Oury (najnowszy nabytek Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina zakupiony w czerwcu 2012 na aukcji w Berlinie), rękopis roboczy Tarantelli As-dur op.43, nad którym pracował Chopin mając lat 31 a który przepisał „na czysto” Julian Fontana dla francuskiego, niemieckiego i angielskiego wydawcy (zakupiony przez NIFC w 2008 roku w domu aukcyjnym Sotheby’s w Londynie) a także rękopis Etiudy f-moll skomponowanej do dydaktycznego zbioru François Josepha Fétis’a i Ignaza Moschelesa Méthode des Méthodes pour le Piano (powstały 1839-1840 lub wcześniej, uważany dotychczas za zaginiony, nieznany nawet z reprodukcji; zakupiony również w 2008 roku na aukcji w Londynie).

Rękopisy Fryderyka Chopina są nie tylko świadectwem niezwykłego procesu twórczego, jego muzycznej i estetycznej wrażliwości, są także subtelnym świadectwem złożonej osobowości kompozytora, człowieka „najniezdecydowańszego” a wybitnie świadomego artysty. Rękopis, zwłaszcza szkicowy lub roboczy, jest tym, czego de facto nie powinniśmy zobaczyć, jest materiałem intymnym, mówiącym o wyborach, wahaniach i  trudnościach kompozytora o których, być może, w ogóle nie powinniśmy wiedzieć. Jest w końcu źródłem niedostępnym na co dzień z powodów konserwatorskich – tym serdeczniej zapraszamy zatem Państwa na wystawę, którą oglądać można w Muzeum Fryderyka Chopina 8 listopada-9 grudnia 2012.

EDUKACJA

W czasie trwania wystawy Chopin najniezdecydowańszy. Nowe rękopisy w kolekcji Muzeum Chopina proponujemy dodatkowe oprowadzanie po wystawie czasowej w ramach lekcji muzealnych. Zajęcia obejmują dwa zakresy tematyczne – muzyczne i wystawiennicze. Wspólnie z uczniami będziemy poszukiwać odpowiedzi na pytania dotyczące procesu twórczego Chopina i projektu wystawy. Zastanowimy się, jakie cechy wspólne można znaleźć pomiędzy komponowaniem muzyki a komponowaniem przestrzeni, w jaki sposób projekt odnosi się do tematu wystawy i jaki nastrój tworzą użyte środki wystawiennicze. Uczniowie będą mieli również wyjątkową okazję, aby na podstawie autografów Chopina poznać styl jego pracy twórczej, którą charakteryzuje z jednej strony tytułowe niezdecydowanie, a z drugiej – wyrazistość i konsekwencja. Na przykładzie Walca f-moll [op. 70 nr 2] dowiemy się także o istnieniu wielu wersji niektórych kompozycji i spróbujemy wspólnie odkryć tajemnicę – dlaczego pewnych utworów Chopin nie chciał opublikować?

Program zajęć dostosowywany jest do wieku i zainteresowań uczestników. Chęć zwiedzania wystawy prosimy zgłosić Edukatorowi przed rozpoczęciem lekcji muzealnej.