PROGRAM EDUKACYJNY DO WYSTAW CZASOWYCH

We are sorry but the following text is not available in the English language
 

Program edukacyjny do wystawy czasowej

Fortepiany Chopina... Wyjątkowa wystawa instrumentów z kolekcji Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina

Sale Redutowe Teatru Wielkiego – Opery Narodowej

 

DOROŚLI

Warszawski fortepian Chopina: współczesna kopia

Paul McNulty, uznany w świecie budowniczy fortepianów specjalizujący się w rekonstrukcjach instrumentów historycznych, przywrócił do życia warszawski fortepian Chopina: instrument z manufaktury Fryderyka Buchholtza, którego zniszczenie podczas powstania styczniowego metaforycznie przywołał w słynnym wierszu Cyprian Kamil Norwid. Paul McNulty odsłoni kulisy budowy kopii tego symbolicznego wręcz dla naszej historii instrumentu, odkryje tajemnice jego konstrukcji opowiadając o wzorach, z których czerpał, procesie jego budowania i specyfice wynikającej z połączenia wzorców wiedeńskich i angielskich.

Wykład w języku angielskim tłumaczony będzie na język polski.

Prowadzenie: Paul McNulty

20.03.2018, g. 18.00-19.00

Sale Redutowe Teatru Wielkiego – Opery Narodowej

Rezerwacje: www.bilety.nifc.pl

 

Fortepian w kulturze muzycznej czasów Chopina

Prof. Beniamin Vogel, ceniony specjalista i znawca instrumentów historycznych, autor m.in. książki Fortepian polski, przedstawi szeroki kontekst życia muzycznego w Polsce i Europie czasów Chopina, szczególną uwagę poświęcając instrumentom klawiszowym, przede wszystkim fortepianowi. Opowie o roli, jaką odgrywał w życiu rodzinnym i towarzyskim oraz o jego królewskim panowaniu w salach koncertowych.

Wykładowi towarzyszyć będzie krótki recital fortepianowy w wykonaniu Krzysztofa Książka.

Prowadzenie: prof. Beniamin Vogel

27.03.2018, g. 18.00-19.00

Sale Redutowe Teatru Wielkiego – Opery Narodowej

Rezerwacje: www.bilety.nifc.pl

 

O fortepianach od fortepianu

Katarzyna Drogosz, pianistka specjalizująca się w wykonawstwie na instrumentach historycznych, podzieli się z nami swoją pasją, uchyli rąbka tajemnicy warsztatowej i przywoła magiczną aurę brzmienia XIX-wiecznych fortepianów. Przedstawi wyjątkową urodę dźwięku i specyfikę wszystkich prezentowanych na wystawie instrumentów. Katarzyna Drogosz poprowadzi spotkanie wspólnie z pianistą Geoffreyem Govierem, profesorem Royal College of Music w Londynie, jednym z najwybitniejszych znawców problematyki wykonawstwa historycznego. Spotkanie zwieńczy krótki recital obu artystów.

Prowadzenie: Katarzyna Drogosz, prof. Geoffrey Govier

3.04.2018, g. 18.00-19.00

Sale Redutowe Teatru Wielkiego – Opery Narodowej

Rezerwacje: www.bilety.nifc.pl

 

RODZINY

Spacer wśród fortepianów

Rodziny z dziećmi zapraszamy na wyjątkowy spacer po ekspozycji: przewodnikami będą prowadzący spotkanie edukator oraz pianista, wybrany z grona otaczanych przez Instytut specjalną opieką Młodych Talentów. Opowiedzą oni o instrumentach, ich budowie i mechanice, ale też o emocjach, jakie towarzyszą artyście podczas występu. Prezentując wybrane utwory m.in. Fryderyka Chopina, zaproszą do magicznego świata brzmienia XIX-wiecznych fortepianów…

Prowadzenie: Paweł Siechowicz

7.04.2018, g. 11.30-12.30

Sale Redutowe Teatru Wielkiego – Opery Narodowej

Rezerwacje: www.bilety.nifc.pl

 

SZKOŁY

Lekcje muzealne na wystawie adresowane do trzech grup wiekowych odbywają się w Salach Redutowych Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w godzinach 11.00-12.00, 12.30-13.30, 14.00-15.00.

Lekcje są bezpłatne.

Rezerwacje: mailowo edukacja@nifc.pl lub telefonicznie 22 44 16 259 (pon.-pt. 9.00-16.00).

 

Zerówki i klasy 1-3

Fortepian – jak to działa?

Jak działa fortepian? Podczas lekcji poznamy nie tylko podstawowe zasady działania fortepianu, ale także drogę, jaką instrument ten przebył na przestrzeni minionych dwóch wieków. Opowiemy o różnicach między fortepianem XIX-wiecznym a współczesnym. Co i dlaczego się zmieniło?

Uczniowie wcielą się też w dziewiętnastowiecznych budowniczych fortepianów – m.in. będą mogli wybrać najwłaściwszy materiał do wykończenia kluczowego elementu mechaniki instrumentu, czyli młoteczków. Na koniec przekonamy się, czy uda nam się rozpoznać poznane na żywo instrumenty po wysłuchaniu nagrania prezentującego ich brzmienie. Prowadzona przez pianistę lekcja to spotkanie nie tylko z instrumentami, ale także z napisaną dla nich muzyką Fryderyka Chopina.

Prowadzenie: Natalia Czekała, Joanna Laszczkowska, Karolina Tańska

 

Klasy 4-8 i gimnazja

Fortepiany Chopina

Wszystko, co o ukochanym instrumencie Fryderyka Chopina warto wiedzieć, czyli jak do niego doszliśmy (jakie były wcześniejsze instrumenty klawiszowe) i jakie innowacje w budowie fortepianów wprowadzone w pierwszej połowie XIX wieku doprowadziły do wypracowania jego współczesnej formy. Na czym polega mechanizm jego działania i które jego elementy były na przestrzeni lat modyfikowane? Jak zmieniało się brzmienie fortepianu – i co przyciąga nas dziś do instrumentów historycznych? Pomocą w lekcji będzie karta zadań, podsumowująca zdobyte wiadomości. Na koniec przekonamy się, czy uda nam się rozpoznać poznane na żywo instrumenty po wysłuchaniu nagrania prezentującego ich brzmienie. Prowadzona przez pianistę lekcja to spotkanie zarówno z instrumentami, jak i z napisaną dla nich muzyką Fryderyka Chopina.

Prowadzenie: Natalia Czekała, Joanna Laszczkowska, Karolina Tańska

 

Szkoły ponadgimnazjalne

Fortepian Szopena wśród fortepianów Chopina

Spotkanie wśród fortepianów Chopina stanowić będzie okazję do wspólnej interpretacji słynnego wiersza Cypriana Kamila Norwida Fortepian Szopena oraz do poznania prawdziwej historii instrumentu, która stała się inspiracją dla poety – fortepianu z wytwórni Fryderyka Buchholtza, po zniszczeniu w czasie powstania styczniowego przywróconego do życia rękami współczesnego budowniczego starych fortepianów Paula McNulty’ego. Oprócz interpretacji wiersza, zajmiemy się także interpretacją utworów Chopina, w których ukryta jest – by użyć określenia poety – „Polska przemienionych kołodziejów”: mazurkowego Preludium A-dur z op. 28 oraz Poloneza-fantazji op. 61.

Prowadzenie: Paweł Siechowicz

 

Nauczyciele szkół muzycznych

Szkolenie: Fortepiany historyczne

Interpretacja muzyki romantycznej z wykorzystaniem instrumentów z epoki zyskuje coraz większe znaczenie w życiu koncertowym, ocenach krytyków i wyborach pianistów. Wystawa fortepianów historycznych z kolekcji Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina zapowiadająca pierwszy Międzynarodowy Konkurs Chopinowski na Instrumentach Historycznych stanowi doskonałą okazję do refleksji na temat tego prężnie rozwijającego się nurtu wykonawczego. Szkolenie ukazuje fortepiany historyczne z trzech perspektyw: instrumentologicznej, krytyczno-teoretycznej i wykonawczej.

Prowadzenie: prof. Beniamin Vogel, Stanisław Leszczyński, Katarzyna Drogosz

28.03.2018, g. 11:00-16:15

Szczegółowy opis szkolenia w zakładce Program dla nauczycieli i przewodników.

 

* * *

Wydarzenia towarzyszące wystawie czasowej Nowoczesność i tradycja. Park-pomnik w Żelazowej Woli. Część II

 

Dom Urodzenia Fryderyka Chopina wraz z otaczającym go parkiem założonym w latach 30. XX wieku, zajmują wyjątkowe miejsce w polskiej kulturze. Muzeum nie tylko koncentruje się na osobie i twórczości Fryderyka Chopina oraz losach rodziny Chopinów, dla których Żelazowa Wola była przez kilka lat domem. Upamiętnia również historię przebudowanej w dwór polski oficyny chopinowskiej, która wraz z nowoczesnym parkiem są wyrazem hołdu dla kompozytora.


Zajęcia towarzyszące wystawie czasowej skierowane do szkół, dzieci w wieku 3-10 lat oraz dorosłych przybliżają historię miejsca ze szczególnym uwzględnieniem przemiany skromnego budynku, jakim była oficyna dworska w dwór-dom polski, symbol narodowej tradycji. Warsztaty ponadto nawiązują to wątku narodowości w muzyce i innych sztukach w kontekście chopinowskim przy okazji 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości.


Oprowadzania z przewodnikiem

Wtorek-piątek: g. 12.00
Sobota i niedziela: g. 11.00


Dla szkół
 

Przedszkole, klasy 1–3 szkoły podstawowej, szkoła muzyczna I stopnia
Zielona sala koncertowa

Czym jest rytm w przestrzeni i co geometria ma wspólnego z parkiem? Poznamy wyjątkowo bujną roślinność tego miejsca. Pejzaż dźwiękowy to inny, ważny element parku-pomnika ku czci Fryderyka Chopina. Stanowi go muzyka kompozytora słyszana w różnych jego częściach. Dowiemy się jak Dom Urodzenia Fryderyka Chopina wyglądał za czasów kompozytora, w kolejnych dziesięcioleciach oraz jakie zmiany przyniósł XX wiek. Na ekspozycji stałej przywołamy dźwięki z XIX wieku, zaś w Sali edukacyjnej wysłuchamy utworu Kos z cyklu Katalog ptaków O. Messiaena, w którym kompozytor cytuje lub stylizuje głosy ptaków, wszak one są mieszkańcami parku. Zajęcia zwieńczymy nauką piosenki Ptasie trele.


Klasy 4-6 szkoły podstawowej, szkoła muzyczna I stopnia
Z wizytą w dworze

Rodzina Fryderyka Chopina utrzymywała bliskie relacje ze Skarbkami, właścicielami dworu w Żelazowej Woli. Poznamy pamiątki i eksponaty świadczące o zażyłości obu rodzin, przybliżymy historię dworu polskiego, a także historię przebudowy oficyny chopinowskiej w latach 30. XX wieku. Dowiemy się czym jest rekonstrukcja historyczna oraz przyjrzymy się XIX-wiecznej modzie i sposobom spędzania wolnego czasu, w tym wieczorom muzyczno-literackim, siurpryzie. Czym jest tradycja, obyczaj i przekaz pokoleniowy? Po krótkim warsztacie kaligrafii, obowiązkowym przedmiocie czasów Fryderyka, złożymy podziękowanie za wizytę w księdze pamiątkowej.


Klasy 7–8 szkoły podstawowej, gimnazjum, szkoła muzyczna II stopnia
Kompozycja krajobrazu, architektura muzyki   
 
Mazowsze, region, w którym urodził się Fryderyk Chopin stanie się punktem wyjścia do rozważań nad tym, czym jest kultura i jaka jest rola i miejsce Żelazowej Woli na kulturalnej mapie Polski. Centralnym punktem parku jest Dom Urodzenia Chopina, oficyna dworska przebudowana na styl dworkowy. Jakich zabiegów dokonał projektant parku Franciszek Krzywda-Polkowski, by wyeksponować oficynę chopinowską? Ponadto poznamy kilka wybranych roślinnych okazów w parku oraz elementy typowe dla Mazowsza, od muzyki do budownictwa i materiałów w nim  używanych. Jakie były założenia parkowe w kontekście miejsca związanego z dziedzictwem narodowym? Opowiemy o znaczeniu kultury ludowej na Mazowszu, a w szczególności muzyki w nawiązaniu do wybranego mazurka Chopina.

Liceum, szkoła muzyczna II stopnia
Dwór polski w kulturze

Dwór ziemiański to miejsce wyjątkowe w polskiej kulturze, ciekawe zarówno pod względem obyczajowym, jak i architektonicznym. Dom Urodzenia Fryderyka Chopina, niegdyś skromna oficyna dworska, w latach 30. XX wieku wzbogacona między innymi o ganek kolumnowy czy pochodzący z innej architektonicznej tradycji modernistyczny basen sąsiadujący z nią, zajmuje miejsce szczególne w polskiej kulturze. Prezentowane na wystawie obiekty pozwalają omówić relacje łączące Chopinów i Skarbków – właścicieli dawnego dworu. Zapoznamy się z  XIX-wiecznym stylem życia, rolą kobiety, obyczajami, modą oraz funkcją przekazu pokoleniowego. Omówimy rolę instrumentu we dworze oraz przykłady XIX-wiecznej pianistyki. Zapoznamy się także ze sposobami przedstawienia dworu i tradycji w literaturze.

Dla rodzin
Mała Akademia Chopinowska
Myślenie śpiewem i tańcem. Muzyka polska

Wrzesień 2018 – styczeń 2019
Grupa 3-6 lat 11.00-11.45
Grupa 7-10 lat 11.45-12.30

Zajęcia muzyczne skupione wokół fortepianu  wprowadzą najmłodszych w świat muzykowania oraz pozwolą poznać różne techniki ekspresji. Stanowią natchnieniem do indywidualnych poszukiwań i odkrywania własnych talentów wśród rówieśników i pod okiem rodziców. Tworzymy przestrzeń, w której każde dziecko będzie mogło uwolnić swój potencjał, zbudować emocjonalną więź ze sztuką, kształtować wrażliwość i rozwijać kreatywność. W związku z okrągłą rocznicą odzyskania przez Polskę niepodległości prezentujemy wybrane przykłady muzyki polskiej począwszy od kompozytorów  preromantycznych, którym przysłuchiwał się Chopin po współczesność.


Polonezowe rytmy.  Fryderyk Chopin i Michał Kleofas Ogiński

16.09
W nawiązaniu do pierwszych polonezów Chopina przypomnimy podstawowe kroki tego tańca, a także wprowadzimy nazwisko innego kompozytora słynącego z polonezów. Zapoznamy się z utworem Pożegnanie Ojczyzny Michała Kleofasa Ogińskiego, opowiemy o okolicznościach jego powstania. Dowiemy się jaka jest różnica między tańcem użytkowym a stylizowanym na przykładach z twórczości obydwu artystów. Stworzymy interpretację ruchową do Poloneza As-dur op. 53         F. Chopina.

(…)mój fortepian nie słyszał,  tylko mazury(…)  Fryderyk Chopin i Maria Szymanowska

30.09
Nauczymy się rytmu mazura na podstawie wybranego utworu Fryderyka Chopina oraz określimy charakter, tempo i części wybranych mazurków Marii Szymanowskiej. Dowiemy się na czym polega tworzenie dzieła użytkowego i czym jest stylizacja tańca. Usłyszmy ornamentacyjnego Mazurka C-dur op. 24 nr 2, który zapozna nas z zagadnieniem taktu w muzyce. Stworzymy akompaniament na instrumentach perkusyjnych do Mazurka a-moll op. 68 nr 2.


Z pieśnią na ustach.  Fryderyk Chopin i Stanisław Moniuszko
14.10

Rola pieśni w XIX wieku była niezwykle istotna, śpiew i muzykowanie w domach integrowało rodziny i budowało tożsamość narodową. Zarówno Fryderyk Chopin jak i Stanisław Moniuszko komponowali utwory w tym gatunku o różnej tematyce i charakterze, sielskie, beztroskie, żartobliwe, refleksyjne i elegijne. Zaprezentujemy Prząśniczkę i Pieśń wieczorną Moniuszki oraz WiosnęŻyczenie Chopina. Omówimy ich charakter i zaśpiewamy z profesjonalną śpiewaczką. Wyjaśnimy podział na głosy  sopran, mezzosopran, alt, tenor, baryton, bas oraz opowiemy o sopranie koloraturowym, lirycznym i  dramatycznym.

Brzmienie języka polskiego i Tatry  w twórczości Mieczysława Karłowicza
28.10
W parku w Żelazowej Woli odnajdziemy kilka śladów fascynacji Tatrami. Przedstawimy postać Mieczysława Karłowicza, kompozytora i również admiratora polskich gór. Z motywami tatrzańskimi zapoznamy się  słuchając części poematu symfonicznego Odwieczne Pieśni. Odkryjemy także niezwykłą muzyczność języka polskiego czytając wiersze Kazimierza Przerwy–Tetmajera, do których Karłowicz skomponował muzykę. Wybierzemy pieśni cechujące się różnymi konstrukcjami melodycznymi i harmonicznymi: Rdzawe liście strząsa z drzew, Idzie na pola, Na spokojnem, przeanalizujemy rytmikę oraz przedstawimy w ruchu daną historię, zdarzenie czy bohatera.


Neoromantyk Ignacy Jan Paderewski

11.11
Tym razem przybliżymy postać wielkiego polityka, męża stanu, kompozytora, pianisty i popularyzatora dzieł Chopina, Ignacego Jana Paderewskiego. Porozmawiamy na temat muzyki neoromantycznej, przesyconej uczuciem,  subiektywnej i jednocześnie zakorzenionej w tradycji. Odwołując się do niej zapoznamy się z tanecznymi krokami i Menuetem G- dur op. 14 nr 1 oraz Krakowiakiem fantastycznym H-dur. Czym przejawiało się nowatorstwo i modernizm twórczości Paderewskiego? Miniatury fortepianowe artysty staną się kanwą improwizacji ruchowych, które przybliżą twórczość artysty.


Podhalańskie rytmy i tradycja chopinowska. Karol Szymanowski
25.11
Rozwój  polskiej twórczości narodowej bez wpływu Chopina jest niemożliwy, powiedział Karol Szymanowski, kolejny po Chopinie najważniejszy polski kompozytor. Mistrz formy mazurka inspirujący się tradycją chopinowską wzbogacił ją idiomem podhalańskim. Co stanowi podstawę melodyki i faktury jego dzieł?  Zapoznamy się z Mazurkami op. 50, przeanalizujemy muzykę oraz postaramy się dobrać  instrumenty  perkusyjne  do akompaniamentu. W preludiach Szymanowskiego duch Chopina również jest obecny. Preludium fortepianowe op. 1  pozwoli nam na stworzenie improwizacji ruchowej.


Witold Lutosławski dla najmłodszego słuchacza
9.12
Wiele radości dostarczało kompozytorowi tworzenie dla dzieci. Jego pieśni i piosenki cechują się barwną instrumentacją, ciekawą metrorytmiką i harmoniką oraz miniaturowością. Kompozytor tworzył m.in. do tekstów Juliana Tuwima: Kotek, Idzie Grześ, Rzeczka, Taniec, a także Zimy do słów Kazimiery Iłłakowiczówny, które staną się kanwą  warsztatów  wokalnych i aktorskich oraz ćwiczeń ruchowych  i muzycznych. Prezentują interesujący język dźwiękowy i zapoznają nas z nowoczesną techniką kompozytorską.


Zamiast melodii? Krzysztof Penderecki
13.01
Polymorphia na 48 instrumentów smyczkowych to dzieło przełomowe. Kompozytor dialogując z tradycją proponuje nową  jakość artykułowania dźwięków. Podzielimy się na role i stworzymy orkiestrę,  którą będzie dyrygował jeden z uczestników zajęć. Stworzymy także widownię, co nauczy  nas etykiety zachowania podczas koncertu. Dowiemy się  jakie faktury zastępują w utworze melodię i czemu takie zabiegi mają służyć.


Dla dorosłych


O źródłach i roli małej architektury parku w Żelazowej Woli

16.09, 13.30
Bujna roślinność, kolekcja roślin z całego świata i otwarte tarasy w parku ku czci Chopina współgrają z mała architekturą tego miejsca. Modernistyczny basen, znajdujący się przed Dom Urodzenia Chopina pełni istotną rolę. Zmierzający ku niemu główną aleją  zwiedzający zatrzymuje się przed basenem, tym samym z określonej odległości  napawa się widokiem oficyny przebudowanej na styl dworku polskiego. Jaka jest historia i znaczenie innych elementów małej architektury parku? Spacer dwoma mostami, pergola przy Dom Urodzenia Chopina, altany to komponenty parku-pomnika mające praktyczne znaczenie, a także wpisujące się silnie w narrację miejsca.


Tożsamość i dziedzictwo
Seminarium edukacyjne
marzec 2019 r.

 
Interdyscyplinarne seminarium nawiązujące do wystawy czasowej Nowoczesność i tradycja. Park-pomnik w Żelazowej Woli (część II) podejmuje wątki związane z  kulturą muzyczną, materialną, wizualną i architektoniczną w odniesieniu do historii Domu Urodzenia Fryderyka Chopina i Parku w Żelazowej Woli oraz twórczości kompozytora. Umiejscowimy Żelazową Wolę w szerszym kontekście domów artystów, a twórczość Chopina  zestawimy z  idiomem  narodowym  innych kompozytorów. Omówimy zagadnienie przebudowy oficyny w stylu dworu polskiego, zaś dwór polski zestawimy  z kulturą europejską. Prelekcjom znakomitych  specjalistów będą towarzyszyły wystąpienia pracowników Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina.


10.00 Mariola Wojtkiewicz, Ekspozycje stałe w Domu Urodzenia Chopina
10.30 Katarzyna Marzęcka, Odczytując dziedzictwo. O rozwijaniu kompetencji kulturowych przez edukację
11.00 Marta Wrona, Żelazowa Wola w dokumencie i fabule
11.30 Anna Tarnawska, O stylu parku-pomnika w Żelazowej Woli
12.00 obiad /zwiedzanie Domu Urodzenia Chopina i wystawy czasowej
13.00 dr hab. Agnieszka Rosales Rodriguez, Romantyczny dom artysty a współczesne muzeum
13.30 dr hab. Marta Leśniakowska, prof. IS PAN, Dwór polski a kultura europejska XIX i XX wieku
14.00 dr hab. Marcin Gmys, prof. UAM, Narodowe wątki w twórczości Chopina, Szymanowskiego i Paderewskiego
14.30 przerwa na kawę
15.00 recital fortepianowy
16.00 zakończenie

 

Rezerwacje:
Dom Urodzenia Fryderyka Chopina i Park w Żelazowej Woli
Żelazowa Wola 15, 96-503 Sochaczew
e-mail: zelazowawola.rezerwacje@nifc.pl
tel.: (+48 46) 863 33 00; (+48 46) 861 11 98 (w godzinach 9.00-16.00)

Lekcje muzealne i przyrodnicze
czas trwania lekcji: 60 min
maksymalna liczba uczestników: 25 osób
koszt:  100zł przy zakupie pojedynczej lekcji, 80 zł za 1 lekcję przy
zakupie pakietu 4 lekcji

Mała Akademia Chopinowska i Klub Przyrodnika
koszt: 15 zł pojedyncze zajęcia, 45 zł karnet na 4 zajęcia

 

Archiwum:

Wydarzenia towarzyszące wystawie czasowej Nowoczesność i tradycja. Park-pomnik w Żelazowej Woli

 

WYDARZENIA DLA DZIECI I MŁODZIEŻY

Mała Akademia Chopinowska. Przyroda w sztuce. Sztuka w przyrodzie

3-10 lat

wrzesień 2017 –  styczeń 2018 

niedziele, godz. 11.00–12.30

Zajęcia muzyczno-plastyczne skupione wokół fortepianu i sztuk wizualnych wprowadzą najmłodszych w świat muzykowania oraz pozwolą poznać różne techniki ekspresji. Wybrane drzewa i rośliny z parku w Żelazowej Woli, jak dąb szypułkowy, bluszcz pospolity czy świerk pospolity, staną się natchnieniem do indywidualnych poszukiwań i odkrywania własnych talentów podczas warsztatów poświęconych m.in. zagadnieniom interpretacji, repetycji, rekonstrukcji, symboliki czy kolorystyki w sztuce.

  • 17.09 Zapatrzeni w drzewa. O budulcu instrumentów i niedoskonałości w sztuce
  • 1.10 Cztery pory roku i zmienność w dziełach sztuki. Od ronda w muzyce do mody w ubiorze
  • 15.10 Zaczarowany ogród. Muzyka impresjonistów i rola przeciwieństwa w sztukach plastycznych
  • 29.10 Zakazany owoc? Wariacje i rekonstrukcje
  • 12.11 Wijący się bluszcz. Sploty, ornamentacje i rywalizacje w sztuce
  • 26.11 Dąb – król wśród drzew. Czym jest tworzenie symboliczne?
  • 10.12 Wabieni zapachem świerku. Kształt, faktura i zmysły w sztuce
  • 7.01 Kolorystyka w naturze i sztuce

 

Klub przyrodnika

3-10 lat

wrzesień – listopad 2017

niedziele, godz. 12.30–13.15

Kwiaty zdobiące ogrody nawet jesienią i rośliny, które nie nabrały jesiennych kolorów, zwane zimozielonymi, to wątki kolejnej odsłony zajęć. Poznamy najstarsze drzewa w parku, które pamiętają jeszcze XIX wiek. Nauczymy się je rozpoznawać, przyjrzymy się ich korze, a także – odkryjemy szyszki na drzewach liściastych!

  • 17.09 W poszukiwaniu jesiennych kwiatów
  • 1.10 Kolce czy ciernie, czyli jak rośliny się bronią
  • 15.10 Czy kora może być gładka? Drzewa rodem z XIX wieku
  • 29.10 Czy tylko drzewa iglaste mają szyszki?
  • 12.11 Miękkie igły? Zielono mi!

 

Lekcje muzealne*

Dla szkół powszechnych i muzycznych

wtorek–piątek, godz. 10.00, 11.00, 13.00

 

Przedszkole, klasy 1–3 szkoły podstawowej, szkoła muzyczna I stopnia

Płynie, wije się rzeczka

Wsłuchując się w śpiew ptaków i szum rzeki Utraty przepływającej przez park w Żelazowej Woli oraz zapoznając się z eksperymentami kompozytorów współczesnych, zastanowimy się, w jaki sposób zjawiska występujące w przyrodzie inspirują powstanie dzieła muzycznego. Poznamy kantatę Nad Utratą Zygmunta Noskowskiego do słów Andrzeja Niemojewskiego, a także wyrażone prostymi pojęciami podstawowe założenia filozoficzne Heraklita z Efezu dotyczące zmienności świata, których najlepszym obrazem jest rzeka.

Realizowane wymagania ogólne i szczegółowe podstawy programowej wychowania przedszkolnego dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego pkt. IV 1, 7, 8, 9, 18 oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej I etap edukacji przedmiotu edukacja polonistyczna  1.1, 1.2, 1.3, 1.5, 2.2, 2.3, 2.4, 2.7, 2.8, przedmiotu edukacja muzyczna 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5, 1.6, 1.7, przedmiotu edukacja przyrodnicza 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 3.1, 3.2, 3.3, 3.4.

 

Czy ptaki śpiewają w C-dur?

Park w Żelazowej Woli, zgodnie z założeniem jego projektanta Franciszka Krzywdy-Polkowskiego, to między innymi miejsce rekreacji i wyciszenia – np. w towarzystwie śpiewających ptaków. Ptasie trele na przestrzeni dziejów inspirowały wielu polskich kompozytorów, m.in. Stanisława Moniuszkę, Witolda Lutosławskiego i Karola Szymanowskiego, którzy nawiązywali do nich w swojej twórczości. W trakcie lekcji zastanowimy się, czy Fryderyk Chopin również ulegał wpływom dźwięków natury, oraz poznamy utwór fortepianowy Oliviera Messiaena z cyklu Katalog ptaków. Ponadto wspólnie wykonamy piosenkę, z której dowiemy się, czy ptaki lubią muzykę.

Realizowane wymagania ogólne i szczegółowe podstawy programowej wychowania przedszkolnego dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego pkt. IV 1, 7, 8, 9, 18 oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej I etap edukacji przedmiotu edukacja polonistyczna  1.1, 1.2, 1.3, 1.5, 2.2, 2.3, 2.4, 2.7, 2.8, przedmiotu edukacja muzyczna 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5, 1.6, 1.7, przedmiotu edukacja przyrodnicza 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 3.1, 3.2, 3.3, 3.4.

 

Klasy 4–6 szkoły podstawowej, szkoła muzyczna I stopnia

O komponowaniu krajobrazu

W nawiązaniu do koncepcji parku w Żelazowej Woli Franciszka Krzywdy-Polkowskiego dowiemy się, dlaczego ogród może być dziełem sztuki. Autor projektu był architektem, estetą wyczulonym na detal, kształty, faktury i kolory. Obejrzymy jego prace na wystawie oraz zapoznamy się z zawodem architekta krajobrazu. Jak pracował projektant i jaki stawiał sobie cel? W części praktycznej zajęć stworzymy własną mapę parku bądź weźmiemy udział w improwizacji ruchowej zainspirowanej przyrodą.

Realizowane wymagania ogólne i szczegółowe podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej II etap edukacji przedmiotu edukacji przedmiotu plastyka I 1, 2,.6, II 1, 2, 3, 4, 7, III 1 ,2, 4, 6, 7, przedmiotu przyroda: *wymagania szczegółowe II 2, 4, 5, 6, VII 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, przedmiotu geografia * wymagania ogólne II 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. przedmiotu muzyka: I 3.1, 3.3.

 

Róża w sztuce

Róża Chopin, gatunek rosnący w parku w Żelazowej Woli, stanie się wprowadzeniem do tematyki związanej z występowaniem tego kwiatu w muzyce i literaturze. Do improwizacji ruchowej zainspirują nas m.in. Mały Książę Antoine’a de Saint-Exupéry’ego i Samotne kwiaty z cyklu Sceny leśne op. 82 Roberta Schumanna oraz Ostatnia róża lata H.W. Ernsta. Jak w muzyce możemy ukazać daną roślinę? Jak przedstawić ją w ruchu? Na zakończenie nauczymy się śpiewać Piosenkę o złotym listku z muzyką Witolda Lutosławskiego do tekstu Jadwigi Korczakowskiej.

Realizowane wymagania ogólne i szczegółowe podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej II etap edukacji przedmiotu język polski *wymagania ogólne: I 1, 2, 3, 5, 6 * wymagania szczegółowe: I 1.1, 1.2, 1.3, 1.7, 1.12, 1.14, 1.18, 2.3, 2.8, III 1.1, przedmiotu muzyka: I 1.1 (a, b), 1.3, 1.5, 3. 1, 3.3, 4.1, 4.4,  II 4.1.

 

Klasy 7–8 szkoły podstawowej, gimnazjum, liceum, szkoła muzyczna II stopnia

Styl narodowy i tendencje modernistyczne

Pionierski projekt parku autorstwa Franciszka Krzywdy-Polkowskiego jest przykładem modernistycznych tendencji w architekturze krajobrazu lat 30. XX wieku, przejawiających się m.in. w geometryzacji i rytmizacji przestrzeni. Centralnym punktem parku jest przebudowana w stylu dworu polskiego dawna oficyna dworska, w której urodził się Chopin. Poznając jej historię i otoczenie, omówimy cechy stylu narodowego oraz modernistycznego, a także wypełnimy karty zadań dla utrwalenia nowych wiadomości.

Realizowane wymagania ogólne i szczegółowe podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej II etap edukacji przedmiotu język polski: *wymagania ogólne I 1, 3, przedmiotu historia: *wymagania ogólne: I 5, II 2, 3, 4, 5, przedmiotu plastyka I 1, 2, 3, 4, 5, 6, III 5, 6.

Realizowane wymagania ogólne i szczegółowe podstawy programowej kształcenia ogólnego dla gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych IV etap edukacji przedmiotu wiedza o kulturze: 1.1, 1.2, 1.3, 1.6, 2.2, 3.3, 3.5, 3.6, 3.7, przedmiotu historia sztuki: 1.3, 1.6, 1.7, 1.10, 1.12, 2.1, 2.2, 2.3, 2.4, 3.1.

 

Przyroda w muzyce i literaturze

Poznając wspólnie historię powstania parku w Żelazowej Woli, przybliżymy różnorodne przedstawienia przyrody w muzyce i poezji. Dowiemy się, jaki był cel podróży Fryderyka Chopina na Majorkę i opowiemy o okolicznościach powstania Preludium Des-dur op. 28 nr 15. Przeanalizujemy Sceny leśne op. 82 Roberta Schumanna, wybrane fragmenty powieści Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej oraz tekst Andrzeja Niemojewskiego do kantaty Nad Utratą Zygmunta Noskowskiego. Utwory zainspirują nas do dyskusji na temat ciągłości tradycji.

Realizowane wymagania ogólne i szczegółowe podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej II etap edukacji przedmiotu język polski: *wymagania ogólne I 1, 3 *wymagania szczegółowe: I 1.1, 1.7, 1.10, 1.11, 2.3, III 2.3, 2.4, przedmiotu historia: wymagania ogólne: I 5, II 2, 3, 4, 5, przedmiotu muzyka: I 4.1 (a), 4.3, 4.4 (d), II 4.1.

Realizowane wymagania ogólne i szczegółowe podstawy programowej kształcenia ogólnego dla gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych IV etap edukacji przedmiotu język polski: *zakres podstawowy I 1.1, 1.3, II 1.1, 1.2, 2.2, 2.4, 3.1, 3.2, 3.4, 4.1, 4.2, III 1.4, * zakres rozszerzony: I 3.2, II 2.1, 3.4, przedmiotu historia sztuki: 1.1, 1.7, 1.12, historia muzyki: 1.3 (b), 1.7 (a, b), 1.8 (c), 1.9 (d), 2. 1 (a, b, c), 2.3, 2.4 3.2.  

 

Lekcje przyrodnicze*

Dla szkół powszechnych

14.09, 21.09, 28.09, godz. 10.00, 11.00, 13.00

 

Przedszkole, klasy 1–3 szkoły podstawowej

Poznajemy przyrodę wszystkimi zmysłami

Jesień to czas obfitujący w kolory i zapachy liści, owoców oraz nasion. W czasie zajęć będziemy zgłębiać tajniki bioróżnorodności parku za pomocą różnych zmysłów. Udoskonalimy umiejętności obserwacji przyrodniczej oraz wspólnie nazwiemy otaczające nas drzewa i krzewy.

Realizowane wymagania ogólne i szczegółowe podstawy programowej wychowania przedszkolnego dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego pkt. IV 1, 2, 18 oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej I etap edukacji przedmiotu edukacja przyrodnicza: 1.1, 1.3.

 

Klasy 4–6 szkoły podstawowej

Od kasztanowca do wierzby. Fascynujący świat drzew

Park w Żelazowej Woli jest miejscem, w którym można zaobserwować wiele gatunków drzew. Mają one ciekawą historię, którą uczestnicy poznają w czasie zajęć. Uczniowie na podstawie informacji zawartych w kartach pracy będą poszukiwać w parku wybranych drzew, a następnie dokumentować ich cechy, takie jak sylwetka, kształt liści, kora czy nasiona.

Realizowane wymagania ogólne i szczegółowe podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej II etap edukacji przedmiotu przyroda *wymagania ogólne: 1.1, 1.2, 1.5, 3.2, 3.5, * wymagania szczegółowe: I 3, 6.

 

Gimnazjum/klasy 7–8 szkoły podstawowej/liceum

Bogactwo świata roślin

Istotą zajęć będzie pokazanie zasady, według której konstruuje się klucze do oznaczania organizmów, czyli obecność lub brak określonej cechy. Zajęcia terenowe w parku pozwolą zmierzyć się uczniom z zadaniami praktycznymi, wykorzystać gotowe schematy do rozpoznawania gatunków oraz samodzielnie stworzyć prosty klucz do identyfikowania kilku charakterystycznych dla parku drzew.

Realizowane wymagania ogólne i szczegółowe podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej II etap edukacji przedmiotu przyroda *wymagania ogólne: 1.1, 1.2, 1.5, 3.2, 3.5, * wymagania szczegółowe: I 3, 6.

Realizowane wymagania ogólne i szczegółowe podstawy programowej kształcenia ogólnego dla gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych IV etap edukacji przedmiotu biologia *zakres rozszerzony , * wymagania szczegółowe IV 6.

* lekcje muzealne i lekcje przyrodnicze realizują wymagania podstawy programowej

 

WYDARZENIA DLA DOROSŁYCH

 

Oprowadzania

Park w Żelazowej Woli – powstała w okresie międzywojennym kompozycja architektoniczno-parkowa otaczająca Dom Urodzenia Fryderyka Chopina – jest dziełem unikatowym. Wystawa opowiada o historii jego powstawania, a także przybliża założenia projektowe prof. Franciszka Krzywdy-Polkowskiego, takie jak geometryzacja i rytmizacja przestrzeni oraz łączenie nowoczesnej architektury parkowej ze swobodnie rozplanowaną roślinnością. Park stanowi najwyższej próby przykład modernistycznych tendencji w projektowaniu ogrodów w Polsce.

wtorki i środy o godz. 12.00, 14.00

czwartki i piątki o godz. 12.15, 14.15

soboty i niedziele o godz. 11.00

Oprowadzania kuratorskie:

  • 15.10.2017, godz. 13.30
  • 6.12.2017, godz. 13.00
  • 7.03.2018, godz. 14.30

 

Spacer przyrodniczy

wrzesień – listopad 2017

niedziele, godz. 12.30–13.15

 

Jak postrzegano przyrodę i co o niej wiedziano w czasach Chopina?

17.09

Jeszcze na początku XIX wieku, tuż przed narodzinami Chopina, wśród uczonych panował pogląd, że wszystkie gatunki na Ziemi są niezmienne od czasu jej stworzenia. Wkrótce potem Karol Darwin wyruszył w rejs m.in. do Ameryki Południowej oraz Australii i zrewolucjonizował świat swoją teorią ewolucji. Pierwsze wydanie jego dzieła –O powstawaniu gatunków ukazało się 10 lat po śmierci Chopina. Co zatem kompozytor mógł wiedzieć o przyrodzie?

Dendrochronologia – historia zapisana w pniach drzew

1.10

Dendrochronologia to dział nauki i metoda datowania wielu zjawisk przyrodniczych opierająca się na analizie przyrostów rocznych drewna. Słoje drzew są jak szyfr zawierający wiele informacji, pozwalają odtworzyć część zdarzeń z życia drzewa oraz odpowiedzieć na pytanie, kiedy i w jakich warunkach rosło. Na zajęciach postaramy się prześledzić historię jednego drzewa i zinterpretować jego przyrosty.

 

Dlaczego liście zmieniają kolory?

15.10

W czasie warsztatów postaramy się odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób liście zmieniają kolory jesienią. Zastanowimy się, dlaczego są zielone, a obecność chlorofilu jest warunkiem życia na Ziemi i po co liście przebarwiają się na czerwono.

 

Uroki próchniejącego drewna, czyli co żyje w wierzbie nad stawem

29.10

Przechodząc obok starych drzew, często nie zdajemy sobie sprawy z wielkiego bogactwa i intensywności życia, jakie się w nim toczy. W czasie zajęć opiszemy różnorodność biologiczną mikroekosystemu, jakim jest próchnowisko. Grzyby, porosty, glony, mchy, stawonogi, ptaki, ssaki, a nawet inne drzewa na drzewie to nic niezwykłego. Uzasadnimy rolę, jaką ochrona tych miejsc odgrywa dla zachowania różnorodności biologicznej w krajobrazie zdominowanym przez człowieka.

 

Co robią drzewa zimą?

12.11

Jak drzewa przygotowują się do zimy? Każdy z nas wie, jakie strategie mają zwierzęta na przetrwanie tego trudnego czasu: uciekają w cieplejsze miejsca (jak niektóre ptaki), robią zapasy (jak wiewiórki), zasypiają (jak borsuki) albo stale szukają pożywienia (jak dziki). W czasie spaceru postaramy się odpowiedzieć na pytania, jak radzą siebie w tym czasie drzewa, a jak rośliny zielne, oraz co drzewa mają wspólnego z trzaskającym mrozem.

 

W roli głównej: Architekt krajobrazu

Spacer po parku

 

Przenikanie się elementów sztuki w parku

13.09.2017, godz. 14.30

Czy potrafimy wyobrazić sobie piękny ogród lub park stworzony wyłącznie z roślin, a pozbawiony innych elementów? Przestrzeń ogrodowa składa się z rozmaitych przedmiotów i obiektów pełniących w niej funkcje zarówno dekoracyjne, jak i użytkowe. Elementy te można zaliczyć do reprezentujących różne dziedziny sztuki: architekturę, rzeźbę i muzykę. Spotkaniu z głównym architektem ds. parku w Żelazowej Woli, Anną Tarnawską, będzie towarzyszył komentarz dotyczący utworów muzycznych słyszanych podczas spaceru.

 

O projektowaniu ogrodów

18.10.2017, godz. 14.30

Jak kreowano park w Żelazowej Woli w okresie jego powstawania? Zajmiemy się sposobami kształtowania przestrzeni ogrodowej według założeń prof. Franciszka Krzywdy-Polkowskiego oraz współczesnymi metodami projektowania w architekturze krajobrazu. Na przestrzeni niemal wieku zmieniły się trendy i techniki tworzenia parków i ogrodów. Czy z korzyścią dla efektów estetycznych? Architekt krajobrazu Anna Tarnawska opowie o metodach unikania powszechnych błędów w tej dziedzinie.

 

Komponowanie słuchania codzienności. Spacer dźwiękowy po parku

warsztaty

19.09.2017

Czy wszystkich dźwięków powinniśmy słuchać jak muzyki? Gdy wnikniemy głębiej w otaczający nas pejzaż dźwiękowy (soundscape), okazuje się, że jest on precyzyjnie skomponowany, a złożonością i swoistym pięknem nie ustępuje najznakomitszym symfoniom. Podczas warsztatów prowadzonych przez muzykologa specjalizującego się w ekologii dźwięku, Krzysztofa Marciniaka, otworzymy się na świat dźwięków. Dzięki ćwiczeniom słuchowym i spacerowi dźwiękowemu oczyścimy nasze uszy z szumu i nauczymy się w nowy sposób postrzegać świat otaczających nas brzmień.

  • gr. I: godz. 13.00–14.00
  • gr. II: godz. 14.30–15.30
  • dyskusja: godz. 15.30–16.30   

 

Krajobraz zwierciadłem epoki. O historii architektury krajobrazu przed Konferencją Naukową na temat parku w Żelazowej Woli

wykłady

Od starożytności do baroku

23.11.2017, godz. 14.30

Spotkanie z drem Wojciechem Podstolskim rozpoczniemy od poznania impulsów dla stworzenia pierwszych ogrodów w cywilizacji agrarnej nad Nilem oraz wiszących ogrodów w Babilonie, które stanowią świadectwo wizjonerskiej architektury i śmiałej inżynierii czasów starożytnych. Przyjrzymy się także średniowiecznym projektom o charakterze wyraźnie użytkowym oraz poznamy pełne wyrafinowania renesansowe powroty do kultury antycznej. Zakończymy barokiem i pełnymi splendoru królewskimi oraz arystokratycznymi rezydencjami, będącymi wyrazem władzy absolutnej nie tylko nad poddanymi, al. także nad siłami natury.

 

Od ogrodów krajobrazowych XVIII wieku do współczesnych kwietnych prerii

22.02.2018, godz. 14.30

Historia popularnych w czasach Chopina ogrodów krajobrazowych sięga XVIII wieku. Są one przykładem zerwania z tradycją geometrycznych założeń. Podobnie jak czasy wiktoriańskie, którym towarzyszył rozwój inżynierii i ogrodnictwa, śmiałe w konstrukcji szklarnie kryją okazy flory z niemal wszystkich zakątków świata. XIX wiek to okres dynamicznego rozwoju parków publicznych i systemów zieleni miejskiej. W drugiej jego połowie na gruncie idei Arts and Craft wyrosła krytyka kosztownych i coraz bardziej oddalających się od prostego piękna natury ogrodów wiktoriańskich.

Bogactwo nurtów i idei artystycznych XX wieku można zawrzeć pomiędzy modernistycznymi koncepcjami miast-ogrodów, abstrakcyjnymi kompozycjami z roślin tropikalnych a kolejnym powrotem do natury reprezentowanym przez kwiatowe prerie, czym prowadzący wykład dr Wojciech Podstolski zwieńczy prelekcję.

 

Dom Urodzenia Fryderyka Chopina i Park w Żelazowej Woli

Oddział Muzeum Fryderyka Chopina w Narodowym Instytucie Fryderyka Chopina

Żelazowa Wola 15, 96-503 Sochaczew